MARALFALFA (FİLOTU) EFSANESİ?

Maralfalfa (Mischantus x giganteus) diğer adıyla “fil otu” Miscanthus sacchariflorus ile Miscanthus sinensis’in doğal olarak döllenmesiyle ortaya çıkmış steril (kısır) melez bir bitkidir. Bu nedenle tohumla çoğalması mümkün değildir. Bunun yerine sürgün veya rizom dediğimiz kök bölgesi kullanılarak çoğaltılabilir (1).

Maralfalfa otu yüksek biyokütle (bitkinin toprak üstü aksamı) verimi nedeniyle potansiyel bir enerji bitkisi olarak son yılarda gündeme gelmiştir (2, 3). Napier otu (Pennisetum purpureum), Arundo donax (dev kamış), Saccharum ravenae (uzun demet otu) türleri de “fil otu” olarak bilinir ancak bunlar tohumla çoğalan farklı türlerdir.

Bitki boyu 4-6 m ye kadar uzayabilmekte yeşil yaprak ve sapları yem olarak kullanılabildiği gibi biyoyakıt üretiminde de kullanılabilmektedir. Çok yıllık bir bitkidir. Ekonomik olarak 15- 30 yıl tarlada kalır ve bakımı iyi yapıldığı sürece ot üretir. Metrekarede bitki sayısı 1 ile 5 arasında olmalıdır. Tohumla üretilmediği için dekara 1000 adet bitki rizomu her rizomda dört göz olacak şekilde parçalanıp dikimi yapılabilir.

Aslında maralfalfa bitkisi Japonya orijinlidir. Ilıman iklimleri sever ama soğuk iklimlerde de toprak altındaki rizomlar canlılığını korur ve baharda rizomlardan sürgünler çıkarak gelişme gösterir (4). Soğuğa dayanımı ilk dikimde azdır özellikle ilkbahar donları erken olursa –3°C’nin altındaki soğuklarda bitkiler ölebilir (5). Ancak ilerleyen yıllarda kök gelişimi sağlandığında toprak altı rizomları iyi gelişirse kışın sıfır altı sıcaklara daha fazla dayanıklılık sağlanır ancak -8 C° nin altında rizomların %90’ının öldüğü tespit edilmiştir (6).

Maralfalfa otu çiftlik hayvanları için silaj yapılabildiği gibi yeşil ot olarak da tüketilebilir. Yeterli düzeyde şeker içeren ve fil otu parçaları silolandıktan 2 hafta hafta sonra fermantasyonu tamamlar ve yaklaşık pH 4,2, silaj kuru maddesi de %40 civarında olur (7).

Marlafalfa otu geniş coğrafyalarda yetişebilmektedir. Avrupa’da sulu şartlarda kuru madde verimi 3400- 4400 da/kg iken sulamasız şartlarda ise 400- 500 kg/da kuru madde alınmıştır (8). Amerikanın İllinois eyaletinde yapılan bir çalışmada da verim 3 ton/da kuru ot verimi elde edilmiş olup yeşil ot verimi de 9-10 ton  /da civarında olmuştur (9). Literatürlerde genel tarımsal şartlar göz önüne alındığında kuru ot biyokütle verimi olarak 1-3 ton/da olarak belirtilmektedir (10).

Tropikal bölgelerde 12 ay boyunca biçimi mümkün olan yerlerde verimi 40 tona ulaştığına dair rivayetler bulunsa da bunun bilimsel bir kanıtına ulaşamadım.

Türkiye’de Ege bölgesi İzmir’de yapılan iki yıllık bir çalışmada ise yeşil ot verimi 9 ton (ilk yıl) ile 14 ton (ikinci yıl) civarında arasında, kuru ot verimi ise 1,5 ile 2,5 ton arasında değişmiştir. Silaj pH’sı ise 3,79 ile 3,66 arasında değişiklik göstermiştir. Ham protein oranı ise 5,71 ile 5,53 arsında değişmiştir (11).  Uşak bölgesinde yapılan bir çalışmada iki yıllık Maralfalfa protein değeri  4,07-5,20 arasında değişmiştir (9). Protein değerleri biçim zamanı ile ilgili olsa da genelde 4-6 civarında seyretmektedir.

Sonuç olarak maralfalfa birim alandan yüksek verim alabileceğiniz değerli bir enerji ve yem bitkisidir. Tarlada uzun yıllar kalması her yıl toprak işleme ve tohumlama masrafı yönünden faydalar sağlayabilir. Ancak düşük sıcaklıklara hassasiyeti, ilk yatırım masraflarının yoğunluğu, ot ve silaj içerik değeri bakımından diğer yem bitkileri ile rekabetinin güç olması, yem bitkisi olarak pazarındaki sorunlar ilk yıllarda üretici açısından zor olabilir. Maralfalfa üretimine girmeden önce en az 10-15 yıllık bir program ve iklim/bölge faktörleriyle birlikte verimlilik analizi yapıp ona göre yatırım yapmak çiftçilerimizin kaynaklarını daha iyi kullanması yönünden oldukça önemli olacaktır.

Eşref şekerli olarak diğer birçok yem bitkisinde olduğu gibi maralfalfa tarımsal çalışmalarımız da devam etmektedir. Maralfalfa dahil dünyadaki tarımsal gelişmeleri takip etmekte ve sizlere paylaşmaktayız.

Detaylı bilgiler ve kazancınızı artıracak diğer ürünleri ve siparişler için www.esrefsekerli.com’dan bize ulaşıp çağrı merkezimizle her zaman irtibat kurabilirsiniz. Bereketli bir sezon dileğiyle.

 *Bu makale Prof.Dr. Mustafa ERAYMAN tarafından hazırlanmıştır. 

E-mektup: merayman@esrefsekerli.com
Çağrı merkezi Tel: +90212 709 4610.

KAYNAKLAR:

  1. Greef, J.M. und M.Deuter, 1993. Syntaxonomy of Miscanthus x giganteus, Angewandte Botanik, 67: 87-90.
  2. Nakajima, T., Yamada, T., Anzoua, K. G., Kokubo, R., & Noborio, K. (2018). Carbon sequestration and yield performances of Miscanthus × giganteus and Miscanthus sinensis. Carbon Management, 9(4), 415–423.
  3. Ussiri, D. A. N., Guzman, J. G., Lal, R., & Somireddy, U. (2019). Bioenergy crop production on reclaimed mine land in the North Appalachian region, USA. Biomass and Bioenergy, 125, 188–195.
  4. Jones, M.B., Walsh, M. (2007) Miscanthus, for energy and fibre. Earthscan UK, 192p. [8]
  5. Calsin B, Finnan J, McCracken A. 2011. Miscanthus best practice guidelines. Teagasc: The Agriculture and Food Development Authority in Ireland
  6. Friesen, P. C., Peixoto, M. M., & Sage, R. F. (2015). Superior freezing tolerance of Spartina pectinata (Prairie cordgrass) over Miscanthus× giganteus equals greater establishment at higher latitudes. Journal of Experimental Botany66.
  7. Lewandowski, I., Clifton-Brown, J.C., Scurlock, J.M.O., Huisman, W. (2000) Miscanthus: European experience with a novel energy crop. Biomass and Bioenergy. 19, 209-227.
  8. Arundale, R. A., Dohleman, F. G., Heaton, E. A., Mcgrath, J. M., Voigt, T. B., & Long, S. P. (2014). Yields of M iscanthus× giganteus and P anicum virgatum decline with stand age in the Midwestern USA. Gcb Bioenergy6(1), 1-13.
  9. http://store.extension.iastate.edu/Product/Giant-Miscanthus-for-Biomass-Production-pdf
  10. ÖZDOĞAN, T., & GEREN, H. (2019). Enerji Bitkisi Olarak Kullanılan Filotu (Miscanthus x giganteus)’nda Farklı Azot Seviyelerinin Biyokütle Verimi ve Bazı Verim Özelliklerine Etkisi Üzerine Bir Ön Araştırma. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi56(2), 257-262.
  11. Yuksel, O. (2019). Determination Of Some Physical And Chemical Characteristics Of Giant Miscanthus (Miscanthus X Giganteus) Silages Harvested At Different Development Stages. Fresenius Environmental Bulletin28(5), 4226-4231.